Anasayfam Yap Sık Kullanılanlara Ekle

Sitene Ekle Künye Arşiv  İletişim  rss  
ANASAYFA VİDEO GALERİ FOTO GALERİ FİRMA REHBERİ İLANLAR İLETİŞİM  
 
ERDOĞAN: MACRON DENEN ZATIN İSLAMLA DERDİ
BAŞKAN ATAY İMAMOĞLUNA MORAL DESTEĞİ VERDİ
İYİLERİN VE CESURLARIN HAREKETİ ÜÇÜNCÜ YAŞINI
SAĞLIK BAKANI KOMUTA MERKEZİNİ ZİYARET ETTİ
12 YAŞINDA CORANAYI YENDİ


Ajans 09/ Aydın Haber, Aydın Haberleri, Ülke Gündem,, Türkiye Haberleri, Sİyasi Haberler - TÜRKİYE’NİN LİMNİLERİ
TÜRKİYE’NİN LİMNİLERİ BU YAZININ EKLENME TARİHİ 28-09-2020 / 21:04 | BU YAZI TOPLAM 1057 KEZ OKUNDU.
   
Ahmet Kısa
ahmtkisa@hotmail.com
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
TÜRKİYE’NİN LİMNİLERİ

 Yasemin Demircan’ın hazırladığı Türk Tarih Kurumu yayınlarından “ Osmanlı İdaresinde Limni Adası” kitabını görür görmez hemen heyecanla satın aldım. Cumhuriyet sonrasında ilk defa Türk edebiyatında Kapadokya bölgesinde antik adı Limni olan bir köyden Yunanistan’a yapılan mübadeleyi konu alan romanın Elveda Kapadokya-Kimlik’in yazarı olarak bu kelime beni oldum olası heyecanlandırır. İlk defa romanımda konusu geçen Limni’nin tarihini anlatan Türkçe eseri, bu yüzden görür görmez aldım ve merakla okumaya başladım. Bu arada Limni Adası Yunanistan’ın Türkiye’ye en yakın bölgesinde olmasının yanı sıra bizde de aynı adı taşıyan iki bölge mevcut. Birisi Elveda Kapodokya-Kimlik romanlarında konu edilen Niğde’nin Yeşil Gölcük Kasabası’nın antik dönemlerde ki adı. Diğeri de Türk Hiristiyan tarihi açısından en az Niğde kadar önemli kabul edilen Gümüşhane’nin Zigana Köyü’nde bulunan doğal tabiat parkı.

 Doğu Roma –Bizans’ın Osmanlı tarafından yıkıldıktan sonra da Fatih Sultan Mehmet’in en önemli danışmanlarından birisi olarak kabul gören ünlü tarihçi Kritavulos’a göre de Anadolu’da Limni ya da Semendire (Semadirek) adıyla yer alan bölgelerin sakinlerinin ilk çağlarda aynı adı taşıyan Ege adaları sürgünlerinin oluşturduğunu iddia etmişti. Bu tip iddialar Anadolu’da aynı adı taşıyan bu tip bölgelere meraklıları tarafından duyulan ilgiyi her dönem artırdı. Bu tip şüpheli merakların sonunda oluşan sorularımın tamamına olmasa da bir kısmını gideren kitapta ki Limnililerin dünyasına artık gidelim mi?

 Limni Adası’nın Tarihi:

Türkler ilk defa adanın adını, Karamanoğlu kökenli olduğu bilinen Piri Reis’in yazdığı eserlerde “İlimli” olarak okuyorlar. Lemnos-Limnos olan Yunanca kökenli adı Türkler Limni, İtalyanlar StaLimini diyor. M.Ö.5000 tarihinde yerleşim yeri olan adanın ilk sakinleri antik Yunan kaynaklarına göre Trakya’nın yerli halkları. Bugün tarih biliminin geldiği noktada Ön Türk kökenli olduklarının kabul gördüğü ETRÜSK kültürü ile Kafkas kökenli ilk çağ halklarından Pelasgların izleri Ada’da yoğun bir şekilde görülmektedir.

M.Ö.VI.yy sonundan itibaren Lemnos, Stalimini ya da İlimli adası için Perslerle Atinalılar arasında hakimiyet mücadelesi yaşanıyor. Sonra ki dönemlerde de Atinalılarla Spartalılar arasında yaşanan mücadelede Ada sürekli el değiştiriyor.

Limni Adası M.S. 1.yy’dan itibaren Hiristiyanlığın yayılmasıyla birlikte bu sefer de Roma hakimiyetine giriyor. 325 tarihli İznik Konsili toplantısında Doğu Roma’ya bağlı bir pisokoposluk olarak temsil ediliyor. X.yy’a gelindiğinde ise Doğu Roma artık zayıflamış ve ada Venedikli tüccarların ve ünlü İtalyan soylu ailelerin kontrolüne geçiyor. İstanbul’un Haçlılar tarafından işgal edilmesiyle birlikte Limni adası da Latin İmparator Baldwin’in payına düşüyor. Baldwin de adanın bütün yetkilerini ünlü Venedikli aile Filocalo Navigaioso’ya tahsis ediyor. Ada tarihi boyunca Venedik-Ceneviz-Sicilya ile Romalılar arasında mücadele merkezi. Bu mücadele Osmanlı’ya kadar devam ediyor. Adada ki nüfus savaşları Bizans İmparatorlarını da etkiliyor. Adanın bütün zenginliklerini Romalı imparatorlar Cenevizlilerin kullanmasına karşı çıkıyorlar. Bu durum Osmanlı tarafından ada 15.yy’da alınana kadar sürüyor

 Limni adası söz konusu olduğunda Cenevizli Gattelusio ailesine değinmeden geçmek olmaz. Osmanlı’ya değin Enez, Eski Foça, Midilli, Limni, Taşoz ve Semadirek’ın sahibi bu ünlü aile. Ailenin hem İstanbul’da Karaköy’de Ceneviz Kalesi ve civarında ticareti kontrol etmesi hem de Limni adasında önemli şap ve maden yataklarını işletmesi Bizans imparatorlarını rahatsız eden konuların başında geliyordu. Nitekim bu sorun ada ve çevresinin 1456 yılında Osmanlı hakimiyetine girmesiyle son bulacaktı. Hatta İmrozlu dönemin ünlü tarihçi ve entelektüeli Kritovulos’a da Limni adası ve çevresinin idaresi verilecekti.

Limni Adası’nın gerek yerli halkla gerekse sonradan adaya iskan edilen Müslüman Osmanlılarla ilişkileri huzur ve barış içinde devam edecekti. Adada Türk hakimiyeti 22 Ekim 1912 günü sona erecek. Bir süreliğine yine İtalyanlara sonra da Ruslara bırakılacaktı. Türkiye’ye özellikle Boğazlara yakın olması nedeniyle Rusların Osmanlı’da ilk saldırdıkları ada Limni olacaktı. Osmanlı hakimiyetinde 400 yılı aşkın süren zaman diliminde adanın Hiristiyan ve Müslüman halkı arasında kayda değer sorun yaşanmayacak. Adanın hiristiyanları daima Müslüman Osmanlı halkının yanında yer alacaktı. Adanın bizler için tarihteki bir diğer ilginç özelliği de Osmanlı için önemli bir yıkım olan Mondros Ateşkes Anlaşması’nın imzalanmasıydı. Mondros Limanı’da Limni Adası’nda yer almaktadır. Limni ve diğer 12 Ada Lozan’la birlikte Osmanlı’dan alınacaktı.

 LİMNİ’DE KUMAN-KIPÇAK TÜRKLERİ NE ARIYOR?

Limni Adası’nı özel kılan pek çok özelliğinin yanı sıra Roma döneminde Hiristiyanlığı kabul eden paralı asker gruplarından Kuman-Kıpçak Türkleri yerleştiriliyor. XIV.yy başlarında. Ada Osmanlılara geçtiğinde de aynı gruplar hizmet vermeye devam ettiği görülüyor. Osmanlı’da da ada asil ve önemli sürgünlerin gönderildiği yer olma özelliğini koruyor. Aynı dönemlerde ada halkının Kritovulas’un danışmanlığında Osmanlı saldırısında zarar görmemesi için değişik yerlere gönderildiği de kayıtlarda yer alıyor. Ancak bu değişik yerlerin Osmanlı’da nereler olduğu kitapta belirtilmiyor. (Ada halkı kimlerden oluşuyordu ki canlarına zarar gelmemesi için değişik yerlere iskan ediliyorlar?) İlerleyen dönemlerde önemli sürgünler de adaya gönderiliyorlar. Bunlar içinde en dikkat çekeni Limnili Şeyh Abdî Siyahi Mahmûd Efendi . Menakıbname Niyazi Mısri adlı eserinde bu durumu şöyle anlatıyor: Niyazi Mısrı’nin burada olması Limni Adası’na çevreden de ziyaretçilerin gelmesine neden oldu. Bu değerli sürgün adadaki Müslüman sayısını artırdı. Gelin görün ki 1519 yılına değin Osmanlı tahrir defterlerine göre Adada ki Müslüman aile sayısı 3 ‘ü geçmiyordu oysa. Hepsinin de baba adının Abdullah olması hemen akıllara adanın yerli halklarından İslamiyete geçmiş olabileceklerini getiriyor. Ada halkının ekseriyeti Hiristiyan Rumlardan oluşuyor. Ancak yerliler olarak adada anılan en önemli kesim Kuman-Kıpçak Türkleri. Bu kesim Osmanlı hakimiyetine girene değin asimile oldukları için Türk kimliğiyle kayıtlarda bahsedilmemesi dikkat çekiyor. Buna karşılık pek çok kale ve köy ile yerleşim yerinin Türkçe kökenli adlarının olması da ayrıca önem arzediyor. Hatta kullanılan pek çok coğrafi yer adı ya da benzeri Niğde’nin Yeşil Gölcük (Limni) kasabası ile çevresinde bugün bile kullanılmaktadır. Örneğin: Banay- Denei-Gespi-Dapır… gibi. Ada’da dikkat çeken ve nereden nasıl geldikleri konusunda pek fazla bilginin bulunmadığı bir de Çingene grupları yaşıyor. Sayıca çok az olmalarına rağmen Osmanlı’nın vergi tahsil ettiği gruplardan olması dolayısıyla kayıtlarda 51 Çingene ailesi yer alıyor.

LİMNİ ADASI’NIN İKTİSADİ GÜCÜ VAR MIYDI?

Limni Adası Osmanlı’nın eline geçtiğinde vergi tahsil edilecek düzeyde tarım yapılmıyordu. Sonraki dönemlerde yoğun olarak buğday, arpa, darı, burçak, börülce, mercimek, bakla, soğan, sarımsak, keten, pamuk, ipek, şıra, nohut gibi tarım ürünleri yetiştirilmeye başlandı. Girit adasında bol miktarda yetiştirilen Zeytin ve zeytinyağı Limni adasında vergi kayıtlarında görünmüyor. Bağcılık ve şarap üretimi çok yapılıyor. Buna karşılık manastırlarda dahil olmak üzere domuz yetiştiriciliği dikkat çekici oranda bulunmuyor. Önemli oranda koyun yetiştiriliyor ve koyun ticareti yapılıyor. Arıcılık ile balıkçılık değerli vergi ürünlerinden. Et ile süt ürünleri bol. Fakat Limni’yi asıl meşhur eden ise atları. Orta boylu oldukça kuvvetli ve hızlı yürüyen atlarıyla ünlü bir ada.

Limni Adası’nın bir diğer ilginç zenginlik kaynağı ise toprağı, suyu ve şap maden yatakları. Toprağından yapılan testiler zehirlenmeyi önlüyor. Bu yüzden Fatih Sultan Mehmed’in tercihi tılsımlı testileri, Limni’den getiriliyordu. Keçi mührü vurulan topraklardan elde edilen ürünler özel olarak Osmanlı sarayına gönderilirdi.

Çanakkale Boğazı’na yakın bir bölgede bulunan Limni Adası, Türkiye’de Gümüşhane’de Limni Gölü’nde yaşamaya devam ediyor. Niğde’nin Yeşil Gölcük Kasabası’nın da eski adı Limni’yle de tarih araştırmacılarının gündeminde canlılığını sürdürüyor. Olur ya bir gün Limni Adası’na yolunuz düşerse Etrüsklerden Pelasglara, Kuman-Kıpçaklardan Abdullah adıyla dönen yerli Müslümanlara varana değin pek çok izi kendimizden bir parça gibi hissederiz. Atıyla, keçisiyle, koyunuyla, hububat ve tahıl üretimiyle Ege’nin ortasındaki adada Orta Asya step geleneğini ruhumuzda canlandırırız.

Yazan:Nurten Ertul

Kaynak:  1-Osmanlı İdaresinde Limni Adası/Yazar:Yasemin Demircan/TTK-Akademik Tarih Kitabı

2-Elveda Kapadokya/Yazar:Nurten Ertul- Tarihi  Roman Oku

3-İstanbul’un Fethi/ Yazar:Kritovulo

Gözlük Yayıncılık Karamanoğlu Beyi Nure Sofi –ALINTDIR AK

 

 

 





 ADI SOYADI :  
 
 E-MAİL :  
 
 
 
 
 
 
YAZARA AİT DİĞER YAZILAR
 
1 - GENERAL SUBATAY ..

23-10-2020 - 10:57

 
2 - OSMANLI MAHKEMELERİ

22-10-2020 - 19:50

 
3 - 116 YAŞINDAKİ GENÇ BİGALI …

21-10-2020 - 20:01

 
4 - SARI ÇİZMELİ MEHMET AĞA

20-10-2020 - 17:29

 
5 - BAŞÖRTÜSÜ ?

19-10-2020 - 19:29

 
 
DİĞER YAZILAR :  [ 1 ]  [ 2 ]  [ 3 ]  [ 4 ]  [ 5 ]  [ 6 ]  [ 7 ]  [ 8 ]  [ 9 ]  [ 10 ]  [ 11 ]  [ 12 ]  [ 13 ]  [ 14 ]  [ 15 ]  [ 16 ]  [ 17 ]  [ 18 ]  [ 19 ]  [ 20 ]  [ 21 ]  [ 22 ]  [ 23 ]  [ 24 ]  [ 25 ]  [ 26 ]  [ 27 ]  [ 28 ]  [ 29 ]  [ 30 ]  [ 31 ]  [ 32 ]  [ 33 ]  [ 34 ]  [ 35 ]  [ 36 ]  [ 37 ]  [ 38 ]  [ 39 ]  [ 40 ]  [ 41 ]  [ 42 ]  [ 43 ]  [ 44 ]  [ 45 ]  [ 46 ]  [ 47 ]  [ 48 ]  [ 49 ]  [ 50 ]  [ 51 ]  [ 52 ]  [ 53 ]  [ 54 ]  [ 55 ]  [ 56 ]  [ 57 ]  [ 58 ]  [ 59 ]  [ 60 ]  [ 61 ]  [ 62 ]  [ 63 ]  [ 64 ]  [ 65 ]  [ 66 ]  [ 67 ]  [ 68 ]  [ 69 ]  [ 70 ]  [ 71 ]  [ 72 ]  [ 73 ]  [ 74 ]  [ 75 ]  [ 76 ]  [ 77 ]  [ 78 ]  [ 79 ]  [ 80 ]  [ 81 ]  [ 82 ]  [ 83 ]  [ 84 ]  [ 85 ]  [ 86 ]  [ 87 ]  [ 88 ]  [ 89 ]  [ 90 ]  [ 91 ]  [ 92 ]  [ 93 ]  [ 94 ]  [ 95 ]  [ 96 ]  [ 97 ]  [ 98 ]  [ 99 ]  [ 100 ]  [ 101 ]  [ 102 ]  [ 103 ]  [ 104 ]  [ 105 ]  [ 106 ]  [ 107 ]  [ 108 ]  [ 109 ]  [ 110 ]  [ 111 ]  [ 112 ]  [ 113 ]  [ 114 ]  [ 115 ]  [ 116 ]  [ 117 ]  [ 118 ]  [ 119 ]  [ 120 ]  [ 121 ]  [ 122 ]  [ 123 ]  [ 124 ]  [ 125 ]
 
YAZARIMIZA AİT SİSTEMİMİZDE KAYITLI TOPLAM 621 ADET YAZI KAYITLI .
 
 
           ..
 
TÜM YAZARLAR



AYDIN HAVA DURUMU

           YORUMLAR
ASTO STK PLATFORMU

     Azerbaycan’ın topraklarını işgalden kurtarmasının ardından Batılı ülkelerin ve Rusya’nın yaptığı itidal ve müzakerelere geri dönülmesi yönündeki ...

VELİ TİRYAKİ

     Ekrem İmamoğlunun Taksi mafyasına karşı dik duruşunu takdir ediyorum. İstanbulda Taksi Plakaları birkaç mafyanın elinde 2.5 ...

VAHDET TUNUS

     AYDIN da Çerçioğlu diktası var. Maalesef benim aklım bana yeter diyen birisi tarafından yönetiliyoruz. Hiç bir ...

AVUKATLAR A.

     Anayasa Mahkemesi iptal başvurusunu reddetti, İçişleri Bakanlığı genelgeyle Baro genel kurulları ertelendi. (siyasi partiler yapabilir onlarda ...

OSMAN DAYI

     Meyve Veren ağaç taşlanır. Osman hoca sen bildiğin yolda yoluna devam et. Tarihte güzel işler yapıpta ...

CANSU AYHAN

     Adnan menderes üniversitesi en çok tercih edilen birkaç üniversiteden biri oldu. Kaliteli eğitiyle dikkat çekiyor. ...


           ANKET
Okulların açılması hakkında ne düşünüyorsunuz?
% 24 √ Toplam : 24 - Okulların açılması iyi olur.
% 76 √ Toplam : 77 - Okulların açılması vakaları olumsuz etkiler.
% 0 √ Toplam : 0 - Sene boyu Online eğitim yapılmalı.
% 1 √ Toplam : 1 - Pek bir fikrim yok.
   


GÜNCEL   SİYASET   EKONOMİ   AYDIN   SAĞLIK   DÜNYA   SPOR   LEZZETLERİMİZ  
KÜLTÜR/SANAT   ÇEVRE   KAMPANYALAR   kampanyalar   YAZAR GİRİŞİ   SİVİL TOPLUM   EĞİTİM   HABER VİDEOLARI  
FİLM FRAGMANLARI   KOMİK VİDEOLAR   VİDEO  

RSS © 2012 Ajans 09/ Aydın Haber, Aydın Haberleri, Ülke Gündem,, Türkiye Haberleri, Sİyasi Haberler
Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır
Gizlilik İlkeleri | Kullanım Koşulları | Künye | Reklam | İletişim